جام جهان نما

قیمت جهانی طلا

iran-asha — Mon, 23 Nov 2009 13:54:18 GMT

یادداشت

دوشنبه ۲ آذر ۱۳۸۸ ۲۳ نوامبر ۲۰۰۹ ساعت ۵ بعد از ظهر

در رابطه با علل افزایش قیمت جهانی طلا ، که هم اکنون هر اونس ۱۱۶۵ دلار میباشد ، تقریبآ همه رسانه ها یک حرف را میزنند :

افزایش تورم
رکود اقتصادی جهان
تقاضای بیشتر طلا
سقوط دلار آمریکا
خرید طلا توسط بعضی بانکهای مرکزی

سه مورد اول واقعیت ندارد و عکس آن صادق میباشد . دو مورد بعدی تا اندازه ای موثر میباشد .

انگیزه اصلی افزایش قیمت طلا که کمتر رسانه ای به آن اشاره میکند ، تزریق صدها میلیارد دلاروام یا اعتبار credit به بازارهای مالی جهان به ویژه در یکسال اخیر میباشد . این پولهای بی پشتواه ظاهرآ جانی تازه به بازارهای جهانی بخشیده و این تصور عمومی را به وجود آورده که گویا اقتصاد جهانی شروع به احیاء شدن کرده . ار این اعتبارها شاخصهای سهام ، نفت ، فلزات قیمتی و صنعتی ، و بیش از همه طلا ، بهره می برند . نوشته همه باهم ، محصول بهاری صده ۲۱ به این مفاهیم اشاره بیشتری دارد .

به تصور من داروهای اضطراری دارد به پایان میرسد و اگر هم تزریق تتمه آن ادامه یابد اطمینانی به تآثیر گزاریش نیست . دوران کنونی نه تورمی یا inflationary بلکه ضد تورمی یا deflationary میباشد و رکود جهانی راهی بس طولانی را باید طی کند تا به پایان برسد .

روزها و یا هفته های آینده معلوم میکند این تصور درست میباشد یا آنچه رسانه ها و کارشناسان میگویند .

رشید دمهری

rashid demehri

دلار ، مشکل آمریکا یا دیگران ؟

iran-asha — Sun, 11 Oct 2009 15:51:18 GMT

دلار ، مشکل آمریکا یا دیگران ؟

یکشنبه ۱۹ مهر ۱۳۸۸ ۱۱ اکتبر ۲۰۰۹

یکشنبه ۲۶ مهر ۱۳۸۸ ۱۸ اکتبر ۲۰۰۹

یکشنبه ۱۰ آبان ۱۳۸۸ ۱ نوامبر ۲۰۰۹ افزودن عباراتی بر متن .

اخیرأ شایعه ای که حقیقتی را هم در بر دارد در رسانه های جهان منتشر شد که گویا ، چین ، ژاپن ، روسیه ، فرانسه و برخی کشورهای عربی نفت خیز مذاکراتی پنهان در جهت دست کشیدن از ذخائر دلاری و یا کم کردن آن و جایگزین کردن با پولهای دیگر و یا دارائی هائی مانند طلا و غیره ، صورت داده اند . بلافاصله این خبر یا شایعه از طرف بانک مرکزی عربستان و دیگران تکذیب شدو این هم مقالهای در این رابطه http://news.goldseek.com/GoldForecaster/1255914000.php . این گونه خبرها در چند سال اخیر و به ویژه هر بار که دلار نسبت به پولهای عمده دیگر کاهش شدید داشته بروز کرده که نشانگر حدت نگرانی کشورهائی است که دارای پس انداز های بزرگ به صورت دلار و بیمناک از بین رفتن ارزش آن هستند .

سابقه ماجرا

تا حدود سی سال پیش آمریکا بزرگترین تولید کننده ، دهنده وام و کمک بلا عوض ، و صادر کننده به سایر کشورهای جهان بود . بعد از جنگ جهانی دوم که اروپا و ژاپن به ویرانه ای تبدیل شده بودند با کمک های پولی و علمی و مدیریتی آمریکا بهتر از اول بازسازی شدند .

چرخش بعدی

یکشنبه ۲۶ مهر ۱۳۸۸ ۱۸ اکتبر ۲۰۰۹

به تدريج تحولي در عملكرد و وظائف كشورها پديد آمد به گونه اي كه اروپا و ژاپن و سرانجام كره جنوبي و چين و هند شدند توليد و صادر كننده عمده كالاهاي صنعتي ، كشورهاي موسوم به جهان سوم صادركننده مواد اوليه مانند نفت و غيره ، و آمريكا قطب بازار پولي و مالي و مأمور حفظ امنيت جهان . تآكيد اصلي توسعه علمي و تكنولوژيكي آمريكا هم ميبايست متوجه صنايع نظامي شود كه بسياري از دست آوردهاي آن سر انجام كاربرد غير نظامي پيداكرد مانند اينترنت و اتم .

ولي اين صادر كنندگان بخش مهمي از دلار حاصل از صادرات خود را در همان آمريكا و در قالب اوراق قرضه bond به دولت آمريكا قرض دادند و يا در موسسات مالي و بانكها سرمايه گذاري كردند و اين داستان بيش از سي سال است كه ادامه دارد .

نتيجه اين شد كه كشورهاي ديگر و در رأس آنها چين ، ژاپن ، و عربستان داراي ذخيره عظيم چند ترليون دلاري ميباشند و آمريكا به اندازه مجموع آنها بدهكار .

اكنون چند سالي است كه اين طلبكاران دارند از خود بيتابي نشان ميدهند ، به ويژه در هنگامه هائي مانند يكي دو ماه اخير كه دلار دارد با شدت بيشتري نسبت به پولهاي عمده ديگر مانند يورو ، ين فر انك سوئيس و غيره سقوط ميكند .

بيخود نيست كه هر وقت دلار ضعيف ميشود ديگران دلواپس تر ميشوند تا خود آمريكا .

پرسشي مطرح ميشود كه اصل اين طلبها و يا ارزش آن چه ميشود .

به لحاظ فرمولهاي اقتصادي رسمي و دانشگاهي ، آمريكا سرانجام بايد اين پولها را پس بدهد .

سؤال اينست از كجا ؟ با كدام پس انداز داخلي يا ذخيره ارز خارجي ؟

آشکار است که در بساط دولت و ملت آمریکا پولی که بتواند جواب آن بدهی ها را بدهد موجود نیست .

میماند که دارنگان دلار آنرا بفروشند و به پولها عمده دیگر و طلا و غیره تبدیل کنند .

گويا با تبديل در صد بسيار ناچيزي از دلار ، قيمت آن به شدتي كه ميتوان در نمودار شاخص دلار ديد كاهش يافته . اگر بخواهند نيم يا بيشتر آنرا بفروشند كه ديگر پولي دستشان را نخواهد گرفت . خريد دلار قوي و فروش در نهايت ضعف يعني به باد فنا رفتن پس اندازها .

امكان ديگر اين است سر نوشت پيمان برتون وودز bretton woods به نوعي تكرار شود .

طبق آن پيمان در سال ۱۹۴۴ در قبال پذيرش دلار به عنوان پول اصلي جهان آمريكا متعهد شد هر موقع كشورهاي دارنده دلار آنرا به بانكهاي آمريكا پس بدهند ميتوانند طلا پس بگيرند . يعني اين دلار كاغذي كه امروزه در همه جا هست در ابتدا سند دريافت مقدار معيني طلا بود . به همراه جنگ ويتنام و ضعف اقتصادي و بي پولي دولت آمريكا مردم و دولت هاي جهان نگران شده و شروع كردند به پس دادن دلارها و گرفتن طلا و آمریكا ديد اگر جلو اين قضيه را نگيرد كار به جاهاي باريك ميكشد و همه طلای خود را از دست میدهد بنابر این ناگهان و يكطرفه در سال ۱۹۷۱ با اعلام ريچارد نيكسون رئيس جمهور وقت آمريكا پيمان بيمان برتون وودز باطل شد ، يعني ديگر طلا نمي دهد و پشتوانه طلا رسمأ و عملأ ملغا شد . اعتراض ها و داد و بیدادها شد ، گفتند تعهد کردی و پیمان بستیم ، اثر نکرد زیرا زندگی واقعی از قوانین واقعی خودش پیروی میکند نه از قوانین و تبصره های روی کاغذ . در آن موقع قیمت طلا هر اونس حدود ۳۵ دلار بود . به ناچار دلار هاي كاغذي در دست مردم و دولتها ماند و دست به دست شد . ده سال بعد در ۱۹۸۰ طلا به هر اونس ۸۵۰ دلار رسيد . حساب كنيد دارندگان دلار كاغذي چقدر ضرر واقعي كردند .

امکانی که آنر محتمل تر میدانم این است که روزی که شاید خیلی هم دور نباشد نه فقط بقیه بانکهای بزرگ آمریکائی بلکه دولت و خزانه داری آمریکا هم ورشکست شوند و اصل وفرع طلب خارجیها هم پایمال شود .

به هر صورت وقتی کوچکترها به بزرگتر و به اصطلاح گردن کلفت تر تحت عنوان رسمی قرض ، پول میدهند و پروارش میکنند و امنیت خودشان را به او میسپرند و او هم در هر جا که دعوا باشد باتمام قوا حاضر میشود و جانفشانی میکند ، بايد انتظار داشته باشند كه يك روزي به تنگ آيد و بگويد از پول خبري نيست و اين با آن در . شما از برکت کمکهای من بعد از جنگ دوم و سپس حفظ امنیت دنیا آباد شدید و هزینه اش را هم دادید و خواهید داد و حسابمان پاک میشود . شما و به ویژه ارباب همه انگلیس ، آمریکا راعلی رغم میل باطنی مردمش در هر گوشه دنیا به جنگ کشاندید وموجب بدنامی این کشور و سوء استفاده خودتان شدید و تازه طلبکار هم هستید ! به ویژه شرکاء وبهتر است بگویم رقبای اروپائی آمریکا از این کشور سوء استفاده دوبله کردند . هم این کشور را همه جا به نفع خود سپربلا کردند و هم آنرا راغول امپریالیسم و تجاورکار و ضد حقوق بشر معرفی کردند . به همین سبب تعجب آور نیست که که در همه جا و به ویژه نزد کشورهای موسوم به جهان سوم و گروه ها و سازمانهای ظاهرأ چپ و یا مذهبی که عنوان مبارز را بر خود نهاده اند همواره صحبت از امپریالیسم میشود و آن هم فقط امپریالیسم آمریکا . اسمی از انگلستان ، اروپا و روسیه برده نمیشود . این برنامه ها اتفاقی نیست و در ریز ودرشت جماعت های اسمأ مردمی و مبارز به خوبی و استادانه جا داده شده . هشدار دهنده اینکه هنوز هم در تدارک اجرای نقشه های هولناک تری برای در گیر کردن بیشتر آمریکا به ویژه در خاور میانه و وارد کردن ضایعاتی بزرگ بر این کشور هستند . اینها در تئوری های اقتصادی و سیاسی و دروس رسمی جائي ندارد ولی در در عمل که برمبنای قدرت و تدبیر شکل میگیرد در همه جا مشاهده میشود .

حال و آینده دلار

سوای نگرانیهای صاحبان ذخیره دلار و احتمالاتی که مطرح شد آنچه در پیش روقرار دارد دارای اهمیت و واقع بینی بیشتری میباشد . در حال و هوای کنونی دلار شده همان مثل : چوب دو سر طلا . در اين روزها هيچكس آنرا دوست ندارد . عناوين پر خواننده ترين روزنامه ها و سايت ها پر است از سوگواريها در باره دلار . به عنوان نمونه سايت پر بيننده DrudgeReport.com تيتر زده Kiss the Dollar Goodbye . و عنوان هائی مانند : ALERT: Dollar Crash Looms! Your Last Chance to Evacuate the Greenback Before the Stampede Begins . تقریبأ همه دارند برايش فاتحه ميخوانند . اغلب ميگويند اقتصاد آمريكا كه ضعيف ميشود دلار هم همان حال را پيدا ميكند . اين نظر ممكن است با عقل جور در بيايد ولي واقعيت چنين چيزي را به مثابه قاعده تأييد نميكند . فقط به همين مقطع حدود ۷ ما اشاره ميكنم كه اقتصاد آمريكا و بقيه جهان هم مطابق اكثر آمارهاي اقتصادي و هم تأييد آن با افزايش نسبتأ قابل توجه قيمت شاخصهاي عمده سهام آمريگا و اروپا و آسیا ، در حال بهبود یا شفای موقتی است و در همين مدت دلار آمريكا به شدت سقوط كرده كه نگراني هاي ياد شده را موجب شده . اگر اين واقعيت دارد كه دارد برعكس آن هم باز نه به عنوان قانون دور از انتظار من نيست .

به نظر من مجددأ به مرحله اي كه اقتصاد و بازار و بانكهاي آمريكا و بقيه جهان ، هم از جنبه عملکرد و هم قیمت ، به سراشيبي سقوط بيفتند بسيار نزديك شده ايم . اگر در عمل چنين شود كه خلاف انتظار اغلب مردم و تحليل گران پیرو آنها ميباشد نه فقط دلار به لحاظ قدرت واقعي خريد و نه به لحاظ نرخ مبادله آن با ديگر پولهاي عمده جهان كه هم اكنون ۵۰/۷۵ ميباشد ، ضعيف تر نخواهد شد كه هيچ ، بلكه بسيار قويتر هم خواهد شد . قيمت دلار را نه بانكهاي مركزي ، نه دولت آمريكا و يا دولتهاي ديگر و نه مردم دنيا هم كه جمع شوند ، نميتوانند بالا يا پائين ببرند . موتور راننده قيمت دلار و هر كالاي ريز و درشت ديگر عواملي سواي امید ها و نگرانی ها و خبرهای خوب و بد ميباشد كه در برخي نوشته هاي قبلي اين وبلاگ کمابیش مورد توجه قرار گرفته .

رشید دمهری

Rashid demehri

چند پرسش

iran-asha — Sun, 23 Aug 2009 20:19:18 GMT

چند پرسش

یکشنبه ۱ شهریور ۱۳۸۸ ۲۳ آگوست ۲۰۰۹

۱ - آیا دنیا رکود اقتصادی را از سر گذرانده و این گفته های اخیر رئیس بانک مرکزی آمریکا

“We Saved the World from Disaster ” و یا Global Economy Reviving واقعیت دارد ؟

۲ - بهبود ۵ ماه اخیر شاخصهای عمده سهام به معنی سلامت اقتصاد و تجارت جهانی هم هست ؟

۳ - افزایش قیمت شاخص های عمده جهای سهام قابلیت دوام و پیشروی دراز مدت خواهد داشت ؟

۴ - قیمت جهانی نفت که اکنون بشکه ای ۷۳ دلار است و برای کشور ما حیاتی میباشد ، به روند افزایشی چند ماه اخیر ادامه خواهد داد یا مجددأ به بشکه ای ۳۵ دلار یا پائین تر از آن سقوط خواهد کرد ؟

۵ - وضعیت کنونی تورم عمومی در جهان چگونه است ؟

۶ - آیا چاپ و تزریق میلیاردها دلار پول نقد و اعطای ترلیاردها دلار اعتبار یا credit که در یکی دو سال اخیر صورت گرفت ، آنگونه که اکثر أ انتظار دارند ، در نهایت منجر به تورم جهانی لجام گسیخته خواهد شد ؟

آمریکا به عنوان بزرگترین مصرف کننده جهان و با حجمی نجومی و بیسابقه بزرگترین بدهکار جهان است . این بدهی از حدود سی سال پیش آغاز شده و تا به امروز هر ساله صدها میلیارد دلار بر آن افزوده میشود .

۷ - چگونه است که کشوری در این مدت طولانی هر سال بده کار تر میشود با این وجود وام دهندگان خارجی همچنان به او وام میدهند ؟

۸ - معمولأ به کشورهائی که بدهکاریشان بیشتر میشود یا بیش از آن وام نمیدهند یا درخواست بهره بیشتر میکنند . به چه سبب آمریکا از این قاعده معاف شده ؟

۹ - عاقبت این بدهی ها چه خواهد شد ؟ چگونه و کی میخواهد باز پرداخت شود ؟ اصلأ امکان پس دادن این قرض ها وجود دارد ؟

۱۰ - با این همه آمار واقعی منفی دلار آمریکا آینده ای دارد ؟ ارزش واقعی دلار که قیمت شاخص آن هم اکنون نسبت به پولهای عمده جهان ۷۸ میباشد افزایش خواهد یافت یا ، آنگونه که اکثرأ میگویند ، رو به سقوط هرچه بیشتر ؟

۱۱ - در سال و سالهای آینده دنیا به سوی صلح و سازش خواهد رفت ؟ یا اینکه نارصایتی های داخلی کشور ها به شورشهای گسترده و خصومت بین کشورها به ویژه در خاور میانه به جنگهای بزرگ تر منجر خواهد شد ؟

۱۲ - بدون درک ماهیت نظام اقتصادی و سیاسی حاکم بر جهان و سمت و سوی فعلی و عاقبت آن ، میتوان تحولات کنونی و آینده ایران را به د رستی ارزیابی کرد ؟

مراجعه کنندگان با این وبلاگ میتوانند در پاسخ به این پرسشها هر نظری دارند در بخش نظر دهی برای استفاده همه یاد داشت بفرمایند .

با تشکر

رشید دمهری

Rashid Demehri

نوشته های پیشین

iran-asha — Sat, 01 Aug 2009 22:10:18 GMT

نوشته های پیشین

در ارتباط با اوضاع کنونی جهان و ایران

یکشنبه ۱۱ مرداد ۱۳۸۸ ۲ آگوست ۲۰۰۹

این نوشته دو سال پیش http://iran-asha.blogfa.com/8611.aspx اشاره به منطق روابط ایران و غرب دارد .

این نوشته http://iran-asha.blogfa.com/8603.aspx از حد مقدمه ظاهرآ بی ربط فراتر نرفت . محتوای این مقدمه این است که :

آیا نخبگان اقتصاد ، سیاست و جنگ بیشتر از مردم عادی میدانند ؟

آیا تحولات اخیر ایران و انتظاراتی که پیشبینی شده بود نمونه دیگری از هنر نخبگان نیست ؟

نخبگان به معنی اکثریت کارشناسان ، روشنفکران ، سیاستمداران ، باتجربه ها ، دست اندرکاران ، رهبران و امثال آنها . به هر صورت من تاکنون تحلیلی واقع بینانه و تاریخی از جانب موافقین و مخالفین ایرانی یا غیر ایرانی این حرکت مهم اجتماعی ایران ، که ظاهرآ بر سر انتخابات رئیس جمهوری بوده ، مشاهده نکردم .

نوشته http://iran-asha.blogfa.com/8601.aspx به اوج اقتصاد جهانی در سال ۲۰۰۷ و روحیه مردم و پیامد آن توجه دارد .

نوشته http://iran-asha.blogfa.com/8507.aspx به تضادهای عمده جهان در سال ۲۰۰۶ و آنچه موسوم به جوامع دموکراتیک و اقتصاد آزاد است ، پرداخته .

و این هم تازه ترین نوشته این وبلاگ http://iran-asha.blogfa.com/post-101.aspx در این رابطه .

رشید دمهری

Rashid Demehri

مایکل جکسون ، نگاری که به مکتب نرفت

iran-asha — Sun, 05 Jul 2009 10:13:18 GMT

مایکل جکسون ، نگاری که به مکتب نرفت

یکشنبه ۱۴ تیر ۱۳۸۸ ۵ جولای ۲۰۰۹

جامیست که عقل آفرین میزندش صد بوسه مهربر جبین میزندش

این کوزه گردهرچنین جام لطیف می سازد و باز برزمین میزندش

حدود هفت سال پیش بود که نام مایکل جکسون Michael Jackson را شنیدم واصلأ نمیدانستم به چه خاطر اسم او بر سر زبانها افتاده است . بعد ها در سال ۲۰۰۵ در تلویزیون های خارجی دیدم به علت شکایتی مرتب به دادگاه کشانده میشد که اغلب مادرش هم او را همراهی میکرد . با دیدن فیلمهای پر آب و تاب خبری و اتهامات اعلام شده این احساس اولیه به من دست داد که هر که هست آدم درستی است ، راهی میرود که باورش دارد ، به مراکز قدرت و قواعد دیکته شده از مابهتران هم تسلیم نشده . پس باید مورد آزار قرار میگرفت ، نامش به ننگ آلوده میشد ، از فعالیتش باز داشته میشد و به رشوه خواران و باج گیران میدان داده میشد که به هر بهانه ای او را به دادگاه بکشانند . این شیوه تنبیه بسیاری از انسانهای خود ساخته است که از خود شایستگی نشان داده اند و با زحمت جانکاه به مقامی رسیده اند و از همه مهمتر اینکه حاضر نشده اند نان را به نرخ روز بخورند و مجیز عالی مقام ها را بگویند . به هر صورت دادگاه پایان یافت و رسانه های خبری هم که روزی حلال یا حرامشان به این است که خبر ها را چه راست چه دروغ چه شایعه یا هر چه را ، تامیتوانند بزرگ کنند ، به سراغ طعمه های دیگر رفتند و همه اینها در گوشه ای از ذهنم جا گرفت .

من به موسیقی ایرانی و اشعار شاعران بزرگ ایران مانند حافظ ، فردوسی ، سعدی ، مولوی ، باباطاهر علاقه دارم . حدود سه ماه پیش جوانی ۱۷ ساله به من گفت یک سی دی گیر آوردم بیا ببین گفتم چیه گفت اول ببین . ده دقیقه از تماشای آن نگذشت که به خودم گفتم این از آن نوع موسیقی های پر سرو صدا نیست ، چیز دیگریست . بطور ناخود آگاه صدا و آهنگ وحرکات مایکل جکسون به دلم نشست .

وقتی توجه بیشتر کردم دیدم ریتم ، وزن ، تناسب ، انعطاف ، و بسیاری از جنبه های دیگر موسیقی ایرانی و سایر ملل هم در آن وجود دارد و یا اینکه حداقل با طبیعت و سرشت ذاتی موسیقی که در ناخود آگاه هر انسانی وجود دارد هماهنگی فوق العاده ای دارد و همین امر راز محبوبیت جهانی و عبور از همه محدودیت های نژادی و فرهنگی و طبقاتی جامعه بشری شده است . صرف نظر از این که نام موسیقی او پاپ باشد یا هر اسم دگر احساس کردم هنر او وجدان و احساس اکثریت مردم و به ویژه جوانان پاک سرشت جهان را باز تاب میدهد . احساس کردم او با ترکیبی از آواز ، آهنگ ، رقص ، و حرکات خاص خود میخواهد همه امیدها و رنجها و یا تمام زیبائیها و زشتیهای دنیای معاصر را برملا کند . از این هم بالاتر ، او با زبان هنر خود همه زیبائی های کره زمین را ستایش میکرد و به همه ویرانگری هائی که علیه طبیعت صورت میگیرد اعتراض کرده و هشدار میداد .

در پی آلبوم های دیگر ی از او بودم که ده روز پیش آن خبر به دنیا اعلام شد و به دنبال آن انفجاری از اندوه و تحسین سراسر گیتی را تکان داد . چنین سپاسگذاری که هیچ رهبر و قدرقدرتی افتخارش را نداشته از کجا مایه میگیرد ؟ این بزرگداشت بهترین سند باطل بودن همه آن اتهامات و توهم ها نیست ؟

مایکل جکسون یک نابغه بود ولی در درجه اول او هم یک انسان بود و مانند هر انسان دیگر مسائل ، مشکلات ، عقده های روحی و اشتباهت خاص خودش را داشت . مایکل در مواقعی گوشه ای از دل خون شده خود را آشکار میکرد . در جائی به مضمون گفته بود : این روزنامه ها اینقدر تهمت دروغ به من نزنند ، چرا اینهمه اعمال زشت را من نسبت میدهند ، آخر من هم انسانم ، من هم احساس دارم !

صدها سال پیش شاعران بزرگ ایران که اندیشه هائی جاودان و جهان شمول خلق کرده اند ، به روشنی حقیقت همه آنچه در باره مایکل جکسون و هنرمندان راستین گفته میشود را بیان کرده اند . نمونه ها را ببینیم . در وصف تهمت حافظ چنین میگوید :

کمال سر محبت ببین نه نقص گناه که هر که بی هنر افتد نظر به عیب کند

وسعدی فرماید :

کرا زشت خوئی بود در سرشت نبیند ز طاووس جز پای زشت

بود خار و گل با هم ای هوشمند چه در بند خاری تو گل دسته بند

با وجود بدگوئی ها و بیوفائی ها و شکایاتی که از طرف همکاران ، دوستان و حتی برخی افراد خانواده اش صورت میگرفت مایکل جکسون مقابله به مثل نمیکرد و همواره فروتنی و گذشت پیشه میکرد . حافظ این خصوصیت را چنین بیان میکند :

ما ز یاران چشم یاری داشتیم خود غلط بود آنچه ماپنداشتیم

نکته ها رفت و شکایت کس نکرد جانب حرمت فرو نگذاشتیم

و خطاب به آنها که او را به مال دنیا فروختند :

یار مفروش به دنیا که بسی سود نکرد آنکه یوسف به زر ناسره بفروخته بود

بر همه آشکار شده که او تنها بوده . ولی چگونه میتوان این تناقض را توجیه کرد که در عین داشتن صدها ملیون دوستدار تنها بود ؟ و آنهم نه فقط از لحاظ فکری بلکه در زندگی خصوصی هم . عمده توجیه من دو ویژگی است . یکی اینکه او بی نظیر بود و برای انسانهای دیگر مانند همسرانش طاقت فرسا بود که با فردی زندگی کنند که حاضر است همه زندگی خود را فدای اهدافش کند . دوم آنکه جامه بشری در کل در این ده بیست سال اخیر به اوج حرص مال پرستی آنهم به هر قیمت و با هر ترفندی نائل آمد . و بر این اساس رکورد های پیمان شکنی ، ظاهر سازی ، و هر آنچه از این قبیل بر جای گذاشته شد . در چنین فضائی ، همینکه روحیه و توانائی مایکل جکسون درهم شکسته نشد و شادابی و طراوت خود را حفظ کرد ، جز اینکه به شاهکار آفریدگار نسبت داد چه پاسخی دارد ؟ حافظ حال چنین هنرمندان را اینگونه بیان میکند :

سینه مالامال درد است ای دریغا مرهمی دل ز تنهائی به جان آمد خدا را همدمی

چشم آسایش که دارد از سپهر تیز رو ساقیا جامی به من ده تا بیاسایم دمی

بزرگی مایکل جکسون در این است که با وجود حملات کشنده و زشت گوئی هائی که به او میشد به رسالت انسانی خود تا روز آخر وفادار ماند . پایدار بماند چون پاک بود ، ناپاک را توان ایستادگی نیست . ببینیم در این باب حافظ چه میسراید :

دست از طلب ندارم تا کام من برآید یا تن رسد به جانان یا جان زتن برآید

بگشای تربتم را بعد از وفات وبنگر کز آتش درونم دود از کفن برآید

میگویند او سلطان موسیقی موسوم به پاپ بوده و خواهد بود ولی این شهرت واقعیت را آنگونه که هست بیان نمیکند . مایکل جکسون نه فقط سلطان پاپ بلکه سلطان قلب همه انسانها از هر نژاد ، از هر فرهنگ و در هر گوشه جهان بود . ببینیم منشأ این مقام را حافظ از چه میداند .

جهان فانی و باقی فدای شاهد و ساقی که سلطانی عالم را طفیل عشق میبینم

و همین عشق بود که مایکل جکسون را به آن جایگاه رساند .

هرچه بیوگرافی مایکل جکسون را جستجو کردم اثری از درس و مدرسه در آن ندیدم و با این وجود او سرآمد همه خبرگان و دانش آموختگان هنر بود . به گفته حافظ :

نگار من که به مکتب نرفت و خط ننوشت به غمزه مسئله آموز صد مدرس شد

یعنی استعداد ذاتی و عشق انسانی او که در آواز ، شعر ، آهنگ و رقصش تجلی پیدامیکرد ، مسائل و بن بست های استادان و درس خوانده های موسیقی را راه گشا بود . به بیان دیگر :

قدر مجموعه گل مرغ سحر داند و بس که نه هر کو ورقی خواند معانی دانست

کاندیداهای رئیس جمهوری آمریکا و بسیاری از رهبران کشورهای دیگر ، نه ضرورتأ برای قدر دانی از هنر او بلکه بیشتر برای شریک شدن در وجهه مردمیش ، از او دعوت و استقبال میکردند . در این باره حافظ میفرماید :

خسروان قبله حاجات جهانند ولی سببش بندگی حضرت درویشان است

حضرت مایکل جکسون بیش از نیمی از درآمدی که به بهای از دست دادن سلامتی و جان خود به دست آورد در راه کمک به کودکان سرطانی و انواع کمکهای دیگر به ۳۹ سازمان خیریه خرج کرد . واقعیت این است که اکثرأ به موسیقی و آنهم از نوع غربیش بیشتر به عنوان محلی برای کسب در آمد مینگرند تا هنر و در این راه از هیچ گونه زشت کاری و ضدیت با یکدیگر هم پرهیز نمیکنند . درست است که سود جویان از هر شهرت یا عنوان تاریخی برای پنهان کردن نیت خود استفاده میکنند ولی مایکل جکسون به راستی یک درویش حقیقی بود .

مبین حقیر گدایان عشق را که این قوم شهان بی کمر و خسروان بی کلهند

تعریف رسمی و یا عمومی از نقش مایکل جکسون متفاوت است مانند : بزرگترین سرگرمی ساز جهان یا هنرمند ، سرگرمی ساز و تاجر یا کاسب موفق و عمومأ هم او را به سلطان پاپ ملقب ساخته اند . شاید همه این عناوین به نوعی و به نسبتی درست باشد ولی به تصور من آنچه مایکل جکسون را اینچنین و به این گستردگی و برای همیشه در قلب مردم جهان نشاند فراتر از آنها میباشد . دوستداران موسیقی خارجی به لحاظ کمیت و کیفیت بسیار متفاوت ومتنوع هستند و به همان نسبت صدها گروه پاپ و راک وغیره وجود دارند که پاسخگوی این نیاز ها میباشند .

به باور من علاقه عمومی مردم به لذت بردن از مواهب زندگی ، نیاز غریزی به شادی ، تلاش بی وقفه برای بهبود شرایط زنگی اجتماعی ، مبارزه با عوامل تباه کننده جامعه بشری و محیط زیست و انواع تبعیض ها ، جوشش و جنبش هائی هستند که همه جا وجود دارند . هنر مایکل جکسون ، و در حقیقت هنر آفریدگار او ، این بود که توانست تبلور همه اینها با زیبائی و شادابی هرچه تمام تر باشد . عشق تزلزل ناپذیر او به انسانیت و طبیعت بود که او را تا به آخر در هنر خود استوار و برای همیشه جاودان ساخت .

و همین عشق بود که شمع بالینش هم بود :

شب رحلت هم از بستر روم درقصرحورالعین اگردروقت جان دادن تو باشی شمع بالینم

و این توصیه حافظ ، حسن ختام این نوشته است :

می خواه وگل افشان کن ، از دهرچه میجوئی این گفت سحرگه گل ، بلبل تو چه میجوئی

مسند به گلستان بر ، تا شاهد و ساقی را لب گیری ورخ بوسی ، می نوشی وگل بوئی

تا غنچه خندانت ، دولت بکه خواهد داد ای شاخ گل رعنا ، از بهر که میروئی

امروز که بازارت ، پر جوش خریدارست دریاب و بنه گنجی ، از مایه نیکوئی

گنجی که مایکل جکسون برای همیشه به یادگار گذاشت ، یادش گرامی و نامش جاودان !

دیگر پیوندهای مورد استفاده من :

نیکوکاری

گفتگوی هارمونیک

سیمرغ

رشید دمهری

Rashid demehri

بحران جهانی و تحولات ایران

iran-asha — Sun, 21 Jun 2009 13:52:18 GMT

بحران جهانی و تحولات ایران

یکشنبه ۳۱ خرداد ۱۳۸۸ ۲۱ ژوئن ۲۰۰۹

این نوشته به بررسی عوامل خارجی و داخلی تحولات سیاسی جاری ایران در سطح کنش و واکنش های مقطعی داخلی و جهانی ، سوای مسائل دراز مدتی که دامن گیر جامعه جهانی به عنوان کل و ایران به مثابه جزء شده ، میپردازد .

زمینه جهانی

به دنبال رکود اقتصاد جهانی ، مخالفت نسبتأ گسترده ای نسبت به دولت ها ابتدا در آمریکا و سپس در سایر کشورهای اروپائی و غیره پدیدار شد بطوری که این رکود نقش اصلی را در پیروزی حزب دموکرات و انتخاب آقای اوباما ایفا کرد .

سقوط اقتصادی آمریکا و اروپا موجب نگرانی شدید مردم و دولتهای کشورهای بزرگ صنعتی شد . شدت این رکود که بعد از جنگ جهانی بیسابقه بوده موجب شد که دولتهای غربی به لحاظ سیاسی بسیار محتاطانه رفتار کنند و بیشتر به ترمیم اقتصاد خود بپردازن تا از رکود بیشتر و پیامدهای سیاسی آن جلوگیری کنند . رفتار نرم آقای اوباما نسبت به امور داخلی و جهانی بازتاب صدمه پذیری این کشور و دوستانش میباشد . این وضعیت موجب امیدواری و جرأت بیشتر کشورهای مخالف آمریکا و غرب شد که در نتیجه انواع ایدئولوژیهای سوسیالیستی و دینی و غیره مجال بیشتری یافتند که اعلام کنند که دنیای سرمایه داری رو به نابودی است و خود را جایگزین بحق آن بدانند . کره شمالی اخیرأ قراردادی که بعد از چند سال مذاکره چند جانبه و دشوار بدست آمده بود زیر پاگذاشت ، مجددأ آزمایش اتمی انجام داد و کره جنوبی را به جنگ تهدید کرد . طالبان بعد از پنج سال ورود نیرومند ترین ارتشهای جهان و پیمان ناتو و صرف میلیاردها دلار پول نه فقط نابود نشده بلکه بخشهای بزرگتری از افغانستان را به کنترل خود در آورده و پاکستان را هم تهدید میکند . آقای احمدی نژاد رئیس جمهور ایران هم بارها در سخنرانی های خود عباراتی به این مضمون اظهار داشت که دنیای غرب در حال فروپاشی است و باید از ما کمک بگیرند و یا اینکه ما بهتر از آنها دنیا را اداره میکنیم .

عوامل داخلی

در رابطه با وضعیت اقتصادی ایران به ویژه در چهار سال اخیر ، درآمد ارزی به واسطه افزایش قیمت نفت چندین برابر شد . ظاهرأ معلوم نیست دقیقأ این پولها چگونه و در کجاها خرج شده و یا چه مبلغی از آن ذخیره شده . با این وجود مطابق گفته مقامات کشور بخشی از این درآمد صرف واردات کالا و ایجاد تأسیسات صنعتی و زیربنائی و همچنین دادن وام و انواع کمک ها به اقشار کم درآمد شهری و روستائی شد . ضمنأ در این سالها تورم به ویژه نوع پر شتاب آن در بخش مسکن نفس اکثریت مردم را گرفت .

به دنبال سقوط قیمت جهانی نفت که همواره موتور اقتصاد ایران بوده در یکسال اخیر قیمت مسکن کاهش نسبتأ شدیدی پیدا کرد و رکود کم سابقه ای بر این بخش حاکم شد . رکود در بخش مسکن اغلب صنایع و حرفه های فعال شهری و به ویژه در تهران را هم به رکود کشاند . این رکود موجب نارضایتی و عصبانیت بخش وسیعی از مردم شهرهای بزرگ بویژه تهران شد .

طی این مدت شهرهای کوچک و مناطق روستائی کماکان به فعالیت خود ادامه دادند و شاید بهبود نسبی هم پیدا کردند . این مطلب ، بعلاوه انواع وامها و کمکها به اقشار محروم و همچنین افزایش حقوق باز نشستگان وغیره که توسط دولت صورت گرفت و کاهش قیمت مسکن که آنرا دولت به اقدامات خود نسبت داد ، به هرحال موجب تسکینی برای اکثریت مردم ومحبوبیت نسبی آقای احمدی نژاد در بین مردم ستمدیده شد .

از این رو وضعیت دوگانه ای در جامعه پیش آمد که از طرفی اقشار متوسط و مرفه و بخصوص سرمایه گذاران بزرگ در بخش مسکن به شدت عصبی شده در صدد چاره ای برآمدند . این نارضایتی ها فشارمتراکم شده ای را ایجاد کرده بود که پی فرصتی برای بیرون زدن میگشت . طبقات محروم نسبتأ امیدوارشده هم در پی آن بودند که بهبود هر چند ناچیز زندگی خود را تثبیت و احتمالأ تقویت کنند . این حالت در سطح عمومی کشور مشاهده میشد وگرنه ممکن است بسیاری از بزرگان و شاید بخشهائی از تجار و بازار سنتی از بر اقدامات دولت آقای احمدی نژاد استفاده های کلان برده باشند .

با درنظر گرفتن این زمینه ، در مبارزات انتخاباتی ریاست جمهوری نیز آقای احمدی نژاد خطاب به مردم وعده هائی در جهت بهبود زندگی طبقات محروم و مبارزه با مفسدان اقتصادی میداد که این هم برای اکثر مردم بطور خود به خود و حداقل به لحاظ احساسی خوشایند وامیدوارکننده بود .

در مقابل سه کاندید دیگر و به ویژه آقای موسوی بر موضوعاتی مانند حیثیت و حقوق شهروندی مردم و بر سیاست خارجی آبرومندانه تأکید و به راه حلهای مشخص در جهت رفع مشکلات مردم محروم کمتر می پرداختند . به همین سبب آقای موسوی در میان روشنفکران ، دانشگاهیان و طبقه متوسط و مرفه علاقه مندان بیشتری پیداکرد .

در صحنه تبلیغات و کارزار انتخاباتی هواداران آقای موسوی بر فضای شهرهای بزرگ و به ویژه تهران برتری چشمگیری داشتند به گونه ای که به هر رهگذری چنین القاء میشد که اکثریت مردم از او هواخواهی میکنند . علاوه براین فضای اینترنت و رسانه های بزرگ خارجی هم کاملأ به سود آقای موسوی بود که در نتیجه انتظارات هم به نفع او شکل گرفت .

در این فضا قضاوت واقع بینانه نسبت به رأی اکثریت مردم که فاقد امکانات اینترنتی و ماهواره ای و غیره میباشند از نظرها و نظر سنجی ها دور ماند .

واکنشها بعد از اعلام رأی

تظاهرات خیابانی به بهانه موجه یا غیر موجه جابجا کردن رأی کاندیداها شروع شد . ولی محتوای انفجار کنونی فشارهائی است که در بطن جامعه از سی سال قبل و بویژه در چهار سال اخیر متراکم شده بود و بازتاب آنرا میتوان در آشکار شدن رقابت های دیرینه جناح های قدرت هم مشاهده کرد . ترکیب جمعیتی مخالفان نتیجه انتخابات در خیابانها و حتی خارج از ایران نیز عمدتأ اقشار میانه به بالا هستند و این امر گویای این نیز هست که طبقه متوسط و روشنفکر ودانشگاهی بیش از توده های وسیع مردم آمادگی و مهارت دست زدن به اعتراض یا شورش خیابانی تند و کوتاه مدت را دارند ، بویژه هنگامی که از حمایت رسانه ها و مقامات غرب نیز برخوردار باشند . به تصور من طبقات محروم شهری و روستائی اساسأ در این مخالفت ها خود را کنار کشیده اند . شرکت کنندگان در این اعتراض ها فاقد وجوه مشترکی به لحاظ اعتقادات و اهداف خود میباشند بطوری که از انواع چپ گرفته تا راست و آنارشیست و اصلاح طلب حکومتی و غیر حکومتی در آن حضور دارند .

رهبراین اعتراضات ( آقای میر حسین موسوی ) نه یک تشکل یا حزب سیاسی بلکه یک فرد است که مدت ده سال یکی از فعالترین و کلیدی ترین مقام های این نظام را به عهده داشته . و در بیست سال اخیر عضو شورای مصلحت نظام بوده و بیشتر وقت خود راگویا صرف فعالیت های هنری نموده . مدت بیست سال عدم اعتراض و اظهار نظر سیاسی آشکار و حالا ایستادگی ظاهرأ تمام عیار در مقابل نظامی که در دامانش پرورده شده جای سوال باقی میگذارد . یا این نظام واقعأ نظام نیست و یا او و دوستانش میخواهند از پوسته این نظام برای پیشبرد محتوائی بهتر یا بدتر از آنچه در قوانینش نوشته شده استفاده کنند .

یک جنبه حقوقی هم در این مخالفت ها بسیار چشمگیر است . شرکت در انتخابات مثل شرکت در یک مسابقه ورزشی یا هرچیزی است که قبلأ سازمان یافته و مقررات و متولیانی دارد و در واقع نوعی قرارداد است . انسانهای معقول ، متعادل و بویژه متعهد اول مقررات آن قرارداد را بررسی و چنانچه برایشان قابل قبول یا قابل تحمل باشد و مصلحت یا منافع خود در آن ببینند ، تصمیم به مشارکت میگیرند .

بعد از اعلام آرا ، بخشی از رأی دهندگان فریاد میزدند رأی ما را پس بدهید . رهبران این اعتراضات اعلام کردند باید این انتخابات باطل شود چون تقلب صورت گرفته . به فرض که تقلب شده ، آیا در مقررات این قرارداد ، که شرکت در مسابقه انتخابات باشد ، قید شده بود گروه بازنده چنین حقوقی دارد ؟ پذیرفتن مسئولیت کاری که فرد انجام میدهد و تحمل زیان احتمالی حتی به فرض اینکه نفهمیده و اشتباه کرده به نظر من مهمترین ویژگی شخصیت و اعتماد بنفس یک انسان یا گروهی از مردم میباشد . اگر این نباشد هیچ چیز دیگر هیچ ارزشی ندارد . در این انتخابات بخشهائی از مردم فرصت را غنیمت شمرده خواستند وارد خانه ای شوند که در ساختنش نقشی نداشتند به امید اینکه بعدأ آنرا به میل خود بازسازی خواهند کرد . گروهی دیگر هم که در ساختن خانه نقش داشته اند ظاهرأ عزم کرده اند که حتی بدون موافقت ومشارکت سایر سهامداران طرح اولیه منزل را تغییر دهند .

نقش قدرتهای خارجی

بر همه آشکار است که طی حدود دویست سال اخیر دو کشور انگلستان و روسیه در عمل بیشترین خسارت را به سرزمین ایران وارد کردند . این دو قدرت بیگانه بخشهای وسیعی از سرزمین ایران را جدا کردند . تجاوز و اشغال گری ، غارت منابع و کشتار مردم ایران هم از دست آوردهای دیگر آنان بود . افغانستان و بلوچستان پاکستان توسط انگلستان و جمهوری آذربایجان ، گرجستان ، داغستان و بسیاری از ایالت های قفقاز و شمال خراسان توسط روسیه واتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی سابق از سرزمین ایران جدا شدند .

با این وجود از پایان جنگ جهانی دوم تاکنون ایالات متحده آمریکا به عنوان بزرگترین دشمن ایران معرفی شده و تلاش میشود در سایه برجسته کردن نام آمریکا خاطره دشمنان اصلی ایران از وجدان مردم آن پاک شود وبه نقش زیان آور کنونی آنها توجه نشود . به نظر من آمریکا هنوز مانند اکثر کشورهای جهان نه مستقل به مفهوم متعارف کلمه است و نه هیچگاه سیاست خارجی مستقل و ملی داشته است و بیشتر دنباله رو سیاست استعمارگر سابقش انگلستان بوده و میباشد .

فعلآ به این مختصر اکتفاء میشود .

رشید دمهری

Rashid Demehri

همه باهم ، محصول بهاری صده ۲۱

iran-asha — Sun, 12 Apr 2009 11:47:18 GMT

همه باهم ، محصول بهاری صده ۲۱

یکشنبه ۲۳ فروردین ۱۳۸۸ ۱۲ آوریل ۲۰۰

یکشنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۸۸ ۲۶ آوریل ۲۰۰۹

یکشنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۳۸۸ ۱۷ می ۲۰۰۹

همواره یکی از اصول یا استراتژی های سرمایه گذاران و مدیران شرکتهای سرمایه گذاری تشکبل پرتفولیو portfolio یا همان گذاشتن تخم مرغها در چند سبد بوده است . این روش را برای کم کردن ریسک اتخاذ میکنند .

اگر به نمودارهای فوق توجه شود و دو دوره حدود ۱۹۷۰ تا ۱۹۸۰ و سپس ۱۹۸۰ تا ۲۰۰۰ در نظر گرفته شود ، میتوان مشاهده کرد که چنین استراتژی میتوانست مفید باشد . نفت ، طلا ، نقره و اکثر مواد اولیه معدنی و کشاورزی CRB از ۱۹۷۰ تا ۱۹۸۰ به شدت افزایش یافتند و حال آنکه میانگین شاخص های سهام آمریکا به لحاظ اسمی کمی کاهش و به لحاظ قیمت واقعی به واسطه افزایش قیمت طلا و کاهش ارزش دلار آمریکا کاهش زیادی هم یافتند . و در همین مدت به عکس سهام های آمریکا و اروپا سهام های اغلب کشور های آسیائی به ویژه ژاپن و هند افزایش قابل توجهی یافتند .

از ۱۹۸۰ تا ۲۰۰۰ قیمتها به گونه ای بسیار متفاوت تحول یافتند . در تمام این بیست سال روند اصلی قیمت طلا و نقره و اغلب کمادیتی ها رو به پائین بود و حال آنکه شاخص های سهام آمریکا و اروپا قوی ترین و بهترین دوره تاریخ خود را به نمایش گذاشتند . در این دوره نیز حرکت قیمت سهام در مناطق مختلف جهان جهت یکسانی را نپیمودند . از ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۰ سهام های آمریکا واروپا افزایش بیسابقه ای پیداکردند و حال آنکه شاخص سهام نیکی ژاپن با ویرانی خردکننده ای روبرو شد و از اوج ۳۹۰۰۰ به کف ۸۰۰۰ سقوط کرد .

پدیده نوظهور : همه باهم

یکشنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۸۸ ۲۶ آوریل ۲۰۰۹

با پدیدار شدن صده ۲۱ میلادی حرکتی شگفت انگیز و شاید بیسابقه در رفتار قیمتها مشاهده شد . افزایش قیمتهای همه دارائی های عمده در همه جای دنیا با پیشقدمی نفت از حدود ابتدای ۱۹۹۹ آغاز شد و سپس طلا و نقره و سایر مواد اولیه معدنی و کشاورزی هم به آن پیوستند و سرانجام با ورود شاخص های سهام همه کشورها و مسکن هم که یار همیشگی بود گروه تکمیل شد و افزایش قیمتها ابتدا دامنه و سپس شتاب گرفته و سرانجام سقف های سابق را شکافتند و همه فریاد برآوردند که دورانی نوین آغاز شده .

این روند جهانی ادامه داشت تا اینکه در ابتدا بزرگترین دارائی که مسکن باشد در آمریکا و از حدود ابتدای ۲۰۰۷ شروع کرد به سرازیر شدن . هرچند که این حرکت بسیار معنا دار و هشداردهنده بود ولی بورس های جهان آنرا جدی نگرفتند . شاخصهای سهام ، نفت ، طلا و سایر رفقا به راه خود که افزایش بیشتر و بیشتر باشد ادامه دادند . با این همه دیری نپائید که آنها هم متوجه وخیم بودن اوضاع شدند و یکی بعد از دیگری همان راه ملک را در پیش گرفتند و در این جهت هم وقتی همه به هم پیوستند حرکت رو به پائین شتاب یافت و وحشت همه را فرا گرفت . این روند کاهشی که از سال ۲۰۰۷ شروع شد در بیشتر موارد حدود سه ماه پیش به کف مرحله ای خود رسید و تا به امروز بخشی از زیان خود را پس گرفتند .

ولی این برگشت یا اصلاح قیمت به تصور من نه یک new bull market بلکه مرحله ای است که bear market rally یا a counter-trend bounce نامیده میشود . افزایش کند چند ماه اخیر نوعی آمادگی برای سقوط بیشتر را نشان میدهد تا سرانجام کف تازه ای پیدا شود و بتوان گفت مرحله اول تکمیل شده و انتظار بهبود احتمالأ بزرگتر قیمتها را داشت .

محرک عمومی ، واکنش خصوصی

یکشنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۳۸۸ ۱۷ می ۲۰۰۹

یک مقایسه : آلودگی هوای تهران تأثیرعمومی بر سلامت مردم دارد ولی اولأ این آلودگی در همه مناطق یکسان نیست و دومأ اثر پذیری یا مقاوت افراد بسیار متفاوت است . نتیجه میگیرم که همه ولی به درجات متفاوت دچار مشکل میشوند .

با دانلود Java Runtime Environment از این سایت دانلود جاوا میتوان به نموداری ترکیبی ، که میتواند تا ده مورد انتخابی از ده سال پیش تا به امروز باشد ، در این جا http://stockcharts.com/charts/performance/perf.html?$DJW,$CRB,$DJUSRE,$WTIC دسترسی یافت .

من چهار مورد را که بزرگترین و اساسی ترین شاخص ها میباشند را انتخاب کردم :

شاخص DJW$ که تشکیل شده از قیمت هزاران شرکت مهم در حدود ۵۰ کشور و از این رو بیانگر وضعیت عمومی قیمتهای سهام و اقتصاد جهانی میباشد .

شاخص CRB$ ترکیبی از ۱۹ مورد قیمت جهانی اصلی ترین مواد اولیه معدنی و کشاورزی مانند نفت ، طلا ، حبوبات ، گوشت و غیره است .

شاخص DJUDRE$ قیمت بیش از ۹۰ درصد بازار ساختمان شامل مسکونی ، اداری ، و خدماتی آمریکا که خود بزرگترین بازار مسکن جهان میباشد ، را به نمایش میگذارد .

شاخص WTIC$ قیمت جهانی نفت که مهمترین نقش را در اقتصاد دنیا ایفا میکند .

این نمودار به روشنی این نوشته و نوشته های پیشین این وبلاگ را ترسیم میکند .

قیمت مسکن ( با رنگ سبز ) از اوائل ۲۰۰۷ شروع به سقوط کرد و بازار سهام ( به رنگ قرمز ) کماکان به افزایش خود ادامه داد تا اینکه در اواخر ۲۰۰۷ که شروع کرد به برگشت . با این وجود بازار مواد اولیه یا کمادیتی ها به ویژه نفت بی اعتنا به آن دو با شتاب هرچه تمامتر افزایش مییافت . و در آن زمان بود که برخی مقامات مانند آقای هوگو چاوز رئیس جمهور ونزوئلا و آقای احمدی نژاد رئیس جمهور ایران و شاید به توصیه مشاورین اقتصادی عالی مقام اعلام کردند که قیمت نفت باید به بالاتر از ۱۴۷ دلار و مثلأ ۲۰۰ یا ۳۰۰ دلار برسد . البته بسیاری از کارشناسان نفتی پر آوازه دنیا هم دربیان چنین پیشبینی هائی سنگ تمام گذاشته بودند . توجیه آنان هم تورمی بود با تعریفی از خود ساخته و یا عرضه و تقاضائی مجهول . رسانه های عمومی جهانی هم طبق معمول خبر ها یا شایعات مربوطه را با حرارت هرچه بیشتر بازتاب میدادند . آنچه قیمتها را بالا میبرد نه پول حقیقی و نه افزایش آنچنانی تقاضای مصرفی بلکه چیزی بود به نام credit ، یعنی وعده سر خرمن یا بهتر است بگویم پول شبیه سازی شده . این کردیت یا به ظاهر وام چون وعده حقیقت نما بود همه قیمتها را متناسب استعداد خود بالا برد و هنگامی که توخالی بودنش آشکار همه را در تناسب وبه تلافی افزایش قبلی خود فرو ریخت . آنانکه مثل نفت و نقره و شاخص سهام شانگهای چین ssec که تند تر و بیشتر از همه بردند بدتر و بیشتر از همه هم خوردند و آنهائی مثل طلا و شاخصهای سهام آمریکا که به نسبت ملایم تر روند صعود را طی کرده بودند برگشت متناسبی را هم تا به حال از سر گذرانده اند .

البته این credit یا وام دادن پولی که وجود ندارد یا به اندازه ای که ادعا میشود موجود نیست از اول تا آخر صده بیستم میلادی وجود داشته ولی همگانی و خیلی زیاد نبوده . مثلأ در ژاپن به نسبت بقیه دنیا در دهه ۱۹۸۰ تا ۱۹۹۰ انبساط اعتبار سرسام آور شد . در نتیجه قیمت شاخص سهام nikkei ژاپن در سال ۱۹۹۰ به حدود چهل هزار رسید و با انقباض جبری آن شاخص نیکی تا شش هزار سقوط کرد . ولی از ابتدای قرن جدید در همه کشورها و همه مناطق جهان باد اعتبار و آنهم از نوع به شدت خالی آن به بازارها پمپ شد و در نتیجه پدیده صعود و سقوط همه با هم پدیدار شد .

جالب تر این است که در حالی که قیمت مسکن در آمریکا و شاخصهای سهام عمده و حتی قیمت نفت هم شروع کرده بود به سقوط ، در ایران هنوز برای خرید ملک سرو دست میشکستند و قیمت مسکن به ویژه در تهران همچنان رو به صعود بود .

اصلأ بازار مسکن ایران نیازی به پیشبینی و بحث احتمالات نداشت ، سقوط قیمت مسکن آمریکا و به ویژه نفت ناقوسها را به صدا در آورده بود . وقتی شیر آب بسته میشود مدتی طول میکشد تا آب از خروجی شیلنگ قطع شود . این حکایت کنونی رابطه بازار ایران وجهان است .

به هر صورت رکود جهانی موجود به پایان نرسیده و ضرورتأ جهان باید در انتظار عواقب سیاسی و نظامی آن که حتی هنوز به طور جدی شروع نشده ، باشد . مکانیزم دم و باز دم در همه جا و همه چیز وجود دارد . اگر به قوانین طبیعی آفریدگار ، و نه احکام و قوانین من در آوردی انسانها ، باور داشته و به آن عمل شود سختی هست ولی یأس و درماندگی جائی نخواهد داشت . با نیایش حافظ این نوشته پایان میابد :

جهان وهرچه درو هست سهل و مختصرست زاهل معرفت این مختصر دریغ مدار

رشید دمهری

Rashid Demehri

چکناواریان : نوروز بهترین عید دنیاست!

iran-asha — Sun, 22 Mar 2009 17:41:18 GMT

چکناواریان : نوروز بهترین عید دنیاست!

یکشنبه ۲ فروردین ۱۳۸۸ ۲۲ مارس ۲۰۰۹

لوریس چکناواریان موسیقیدان و آهنگساز ارمنی کشورمان عید نوروز را بهترین عید دنیا می داند . او در گفت و گویی با سایت خانه هنرمندان ایران درباره عید نوروز گفته است :

( تمام كشورهای مختلف را كه با موسيقی سر و كار داشته‌اند، گشته‌ام و تمام عيدها را تجربه كرده‌ام . در مورد جشن سال نو در كشورهای مسلمان، مسيحی یا ارمنی مشاهداتی داشته ام و به اين نتيجه رسيديم كه بهترين عيد دنيا، عيد نوروز است چون همه چيز را در بر می‌گيرد بنابراین تمام اميدها را با نوروز شروع می‌كنم . مسيحيان سال نو را با ژانويه برگزار می‌كنند . عيد ژانويه یک عید مذهبی است و بسیار مهم است ولی اين نوروز ما است که واقعا مفهوم نو شدن دارد چون همه چيز تازه می‌شود . فكر می‌كنم نوروز عيدی جهانی ست بعدها همه به اين نتيجه‌ خواهند رسيد . اميدوارم كه روزی دنيا عيد نوروز را برگزار كند . من تبريك می‌گويم به ملت عزيز كه اين عيد نوروز باستانی را تا امروز زنده نگاه داشته‌اند . )

این مصاحبه را بسیار ارزشمند یافتم . و این هم بیان فردوسی :

سر سال نو هرمز فروردین برآسود از رنج روی زمین

بزرگان به شادی بیاراستند می و جام و رامشگران خواستند

چنین جشن فرخ از آن روزگار بمانده از آن خسروان یادگار

رشید دمهری

نمودارهای واقعیت نه توهم

iran-asha — Sun, 01 Feb 2009 19:27:18 GMT

نمودارهای واقعیت نه توهم

یکشنبه ۱۳ بهمن ۱۳۸۷ ۱ فوریه ۲۰۰۹

یکشنبه ۲۶ بهمن ۱۳۸۷ ۱۴ فوریه ۲۰۰۹

شرح اینکه چه شد که چنین شد کم یا بیش در نوشته های قبلی این وبلاگ موجود میباشد . در حال حاضر مروری میکنم بر چگونگی فرو ریختن آنچه تصور میشد سرمایه و یا ثروت است تا به امروز .

دلارهای اعتباری credit یا پولهای وعده ای electronic money که با کلیک روی دگمه کامپیوتر ساخته میشوند این قدرت را دارند که چنان قیمت ها را افزایش دهند که گویا آخر ندارد . در این هنگامه مردم با سراسیمگی هر چیزی را به هرقیمتی میخرند که مبادا از قافله عقب بمانند . هنگامی که این روند تکمیل شد حرکت برگشت از جائی سر باز میکند و بازی برگشت و فرار از پناه گاهی به پناه گاه دیگر آغاز میشود .

از سال ۲۰۰۶ ابتدا ملک در آمریکا و به تدریج در سایر کشورها شروع به برگشت کردند .

سپس بخشی از آنان که از دام مسکن گریخته بودند به سهام پناه آوردند و شاخصهای سهام افزایش بیشتری یافتند تا اینکه در اواخر سال ۲۰۰۷ قیمت سهام نیز سرا زیر شد . و از آنجا که موتور وام دهی و وامگیری از کا رنیفتاده بود ، این پولها به سمت کمادیتی ها که همان مواد اولیه معدنی و غذائی مانند نفت ، طلا ، نقره و برنج و گندم و از این رين قبیل باشد هجوم آوردند . اینها هم که به حداکثر ظرفیت خود رسیدند فرار را برقرار ترجیح دادند . در این میان نفت که تندتر از همه بالا رفته بود و برخی کشورهای نفت خیز هم وعده نفت ۲۰۰ یا ۳۰۰ دلاری را به خودشان میدادند ، فرق واقعیت و پندار را با بیرحمی مثال زدنی به همه آموزش داد .

این بار پولهای جان به در برده سرگردان به عنوان آخرین پناهگاه به اوراق قرضه و به ویژه اوراق قرضه دولت آمریکا روی آوردند به طوری که نرخ بهره اوراق سه ماهه به صفر رسید . و به واسطه اینکه قیمت به عکس بهره حرکت میکند قیمت اوراق قرضه یا bond تا جائی بالا رفت که در تاریخ سابقه نداشته . نمودار اوراق ۱۰ ساله را معکوس کنید تا متوجه شدت افزایش قیمت آن شوید . خرید اوراق قرضه یعنی قرض دادن پول به دولت .حالا تصور کنید قرض دادن به دولتی که درآمدش کفاف مخارجش را نمیکند و بدهی های قبلی نجومی هم دارد چه مخاطراتی میتواند داشته باشد . به هر صورت اوراق قرضه هم وفا نکرد و از حدود یک ماه پیش قیمت آن شروع کرد به پائین آمدن . طی یک سال گذشته که ملک و شاخصهای سهام و نفت و سایر کمادیتی هاسقوط کردند پولها در همه جای دنیا و بخصوص در آمریکا رفتند سراغ اوراق ولی در دو ماه اخیر صاحبان پول عطای این بازار را هم به لقایش بخشیدند . به این ترتیب سر انجام اوراق هم همان مسیر دیگران را در پیش گرفت .

و در حال حاضر کار به جائی کشیده که یک پروفوسور اقتصاد به نام Nouriel Roubini طی مصاحبه با شبکه اقتصادی بلومبرگ در ۲۷ ژانویه ۲۰۰۹ میگوید :

'There is nowhere to hide,' Nouriel Roubini, an economics professor at NYU's Stern School of Business who predicted the financial crisis, said from Zurich in an interview with Bloomberg Television. 'We have for the first time in decades a global synchronized recession. Markets have become perfectly correlated and economies are also becoming perfectly correlated. This is not your kind of traditional minor recession

با این وجود در این دو ماه اخیر هنوز یک جای امیدی باقی ماند و آن طلا بود که قدرت خود را کما بیش حفظ کرد که چند و چون خود را دارد .

یک امر بسیار جالب که مدتها است توجهم را جلب کرده این است که در اکثریت سنگین خبر ها و گزارشها و تحلیلهای انواع کارشناسان از وجود یا خطر تورم آنهم با آب وتاب بسیار به چشم میخورد . حتی در یکسال اخیر که همه قیمتها در تقریبأ همه کشورهای دنیا سقوط سنگینی کرده اند بازهم همه جا بیشتر صحبت از تورم است . برای اینکه مستند حرف زده باشم رفتم سراغ موتور گوگل . کلمه inflation در حالت anytime را جستحو کردم 38700000 را آورد و برای deflation تعداد 3940000 . زمان past year را انتخاب کردم برای inflation تعداد 1310000 و برای deflation تعداد 409000 منبع را ثبت کرد .

حالا مجددأ به نمودارهای بالا نگاه کنید . نمودار اول نرخ بهره اوراق قرضه ده ساله یا

us 10 year Treasury note yield میباشد . حدود سی سال است که بهره آن مرتب پا ئین امده است . این به معنای آنست که بزرگترین مخزن دارندگان پولهای دنیادر عمل باور نداشته اند که تورم یک امر واقعی یا ماندگار و یا عمومی باشد .

وقتی قیمت نفت حدود 130 دلار بود همه جا صحبت از این بود که نه هنوز قیمت نفت متناسب با تورم بالا نرفته و آنقدر از اینگونه تحلیل ها همه جا پخش شده بود که آقایان هوگو چاوز و احمدی نژاد روئسای جمهور ونزوئلا و ایران هم باورشان شده بود .

نمودار چهارم همان که بالای آن نوشته deflation rear its head را مورد توجه قرار دهید . این نمودار که The Consumer Price Index (CPI) نامیده میشود میانگین قیمت کالاهای مصرفی میباشد . هر چنددر مورد دقت آن مجادله بسیار وجود دار ولی در محموع و عمومأ به عنوان معیار تورم پذیرفته شده . این نمودار تعییرات نرخ تورم از حدود یک قرن پیش تا کنون را نشان میدهد . حالا نمودار اوراق و تورم را با به عنوان نمونه نمودار تقریبأ صد ساله نفت

مقایسه کنید و فکر کنید جنجال رسانه ها برای چه بوده . وقتی من به این قضایا توجه میکنم احساس میکنم غریزه یا ناخود آگاه و یا در واقع خرد بازار همان اندرز سعدی را به کار گرفته که در گلستان آمده :

سکندر که با شرقیان حرب داشت در خیمه گویند در غرب داشت

چو بهمن به زاولستان خواست شد چپ آوازه افکند و از راست شد

اگر جز تو داند که عزم تو چیست بر آن رای و دانش بباید گریست

در اغلب وقت ها یک چیز را تبلیغ و خلاف آنر عمل کردن یک شگرد رفتاری بسیار رایج بوده و هست . زندگی نوعی میدان جنگ است و در مبارزه با رقیب یا دشمن در عمل از هر وسیله یا حقه ای استفاده میشود و زبان نرم و شیرین پوشش مردم پسند کار است .

بسا کس به روز آیت صلح خواند چو شب شد سپه بر سر خفته راند

بباید نهان جنگ را ساختن که دشمن نهان آورد تاختن

و این مبارزه به شیوه پنهانی در میان دوستان هم رواج دارد .

بد اندیش را لفظ شیرین مبین که ممکن بود زهر در انگبین

منه در میان راز با هرکسی که جاسوس هم کاسه دیدم بسی

و این هم نوعی سازش موقت

عدو را بجای خسک زر بریز که احسان کند کند دندان تیز

چو دستی نشاید گزیدن ببوس که باغالبان چاره زرق است و لوس

عدو را به فرصت توان کند پوست پس او را مدارا چنان کن که دوست

یکشنبه ۲۶ بهمن ۱۳۸۷ ۱۴ فوریه ۲۰۰۹

موجودات در طبیعت از انواع ابزارهای مبارزه و رقابت برای حفظ بقاء استفاده میکنند . بدست آوردن و اعمال قدرت فیزیکی ، استتار ، فریب ، وانمود سازی ، و انواع توانائیهای دیگر و تکامل و پیچیده تر شدن دائمی آنها ضرورت ادامه حیات است . همه اینها و حتی استادانه تر و نیرومند تر آن در جوامع بشری که بخشی از طبیعت است به نوعی تکرار میشود و در بورسها و بازارها به حد اعلای خود میرسد . این عملکردها کم یا بیش وجود دارند زیرا موثر واقع میشوند و قربانیان خود را دارند . ولی آیا ضرورت دارد و یا اصلأ ممکن است از همه چم و خم امور و طرح ها و فعالیتهای پنهانی آگاه شد . به نظر من و در رابطه با پیشبینی تحولات عمده قیمتها و حتی امور اجتماعی شناخت این سیستم ضرورت دارد ولی پی گیری ریز مطالب نه صروری و نه ممکن است .

علاوه بر اینها انواع خبرها و رویدادهای سیاسی و اقتصادی و اتفاق های غیر مترقبه نیز همه روزه روی میدهد و باور عمیقی در بین مردم و اکثر تحلیلگران وجود دارد که همه اینها به نوعی بر روی قیمتها تأثیر میگذارد . و حتی این باور گسترده وجود که همین خبرها و رویدادها علت نوسان قیمتها هستند . اگر در گوگل عباراتی مانند قیمت نفت یا طلا و غیره جستجو شود میتوان دید تقریبأ در همه گزارشها و تحلیلها هر افزایش و یا کاهشی به خبری یا رویدادی نسبت داده شده . چرا چنین باور عمومی وجود ارد ؟ :

به این دلیل که انسان نوعی از انواع موجودات طبیعت میباشد و واکنش اولیه آن از طریق تأثیراتی است که با حواس پنجگانه خود دریافت میکند . اساس کارکرد عمومی مغز را ایوان پتروویچ پاولف فیزیولوژیست روس و تحت عنوان انعکاسهای غیر مشروط و انعکاسهای مشروط با آزمایشهای فراوانی به اثبات رسانده و سپس کار کرد عالی عصبی انسان را هم تشریح کرده است . انسان میبیند و میشنوند که خبری شد وهمزمان قیمتی بالا یا پائین رفت یا دو رویدادی اجتماعی تقریبأ همزمان اتفاق افتاد اولی میشود علت دومی هم معلول یعنی ایجاد واکنش مشروط .

از طول و تفصیل این مطلب میگذرم و به این میپردازم که آیا واکنشهای غیر مشروط و مشروط برای پیش بینی نوسان قیمت و یا قضاوت در مورد چون و چرائی رویدادهای اجتمائی در کوتاه مدت یا دراز مدت میتواند اعتباری داشته باشد ؟ هر که علاقه دارد برود تحقیق کند و ببیند چند بار و یا چند هزار بار خبری یا رویدادی اعلام شده که عمومأ مثبت تلقی شده ولی هر بار بازار و قیمتها واکنشهای به کل متفاوت داشته یا اصلأ واکنشی نشان نداده است . ببینید اصلأ قاعده یا فرمول و یا الگوئی را میتوان از آنها در آورد ؟ بیش از یکسال است که شاخص های عمده سهام جهان و در رأس آنها داوجونز روند کاهشی دارند و از شمارش من خارج شده که سران دنیا چند بار خبرهای خوش چه در رابطه با نرخ بهره یا انواع بسته های نجات ۷۰۰ و ۸۰۰ میلیاردی و تزریقات جور واجور یا تصمیمات قاطع برای جلوگیری از رکود اقتصادی اعلام کردند . بازار یک در میان ظاهرأ به این خبرها واکنش مثبت و منفی کم یا زیاد نشان داد و یا بی تفاوت بود و بازار ها کار اصلی خود را تا به امروز ادامه دادند .

حتی خبرها و گزارشهائی که از نظر بسیاری از تحلیل گران جنبه فاندامنتال یا محتوائی و علمی دارند هم از نظر من فاقد ارزش برای ارزیابی و یا پیشبینی قیمتها هستند . به عنوان نمونه یکی از جدی ترین مطالب فاندامنتال عرضه و تقاضا میباشد . قیمت نفت ۱۰ سال پیش هر بشکه ۱۰ دلار بود و به مدت تقریبأ ۸ سال تا ۱۴۷ دلار افزایش یافت . به ویژه در اوج فیمت همه جا صحبت از این بود که : تقاضا بیشتر از عرضه شده ، رشد اقتصادی چین و هند و بقیه اقتصادهای رو به رشد منابع نفت را جارو میکند ، جامعه بشری از لحاظ تأمین سوخت به آخر زمان رسیده و الا آخر . واقعأ تولید نفت از ده سال پیش ثابت بوده و تقاضا ۱۴ برابر افزایش یافته بود که بتوان افزایش بشکه ای ۱۰ تا ۱۴۷ دلار را توجیه کرد ؟ مگر در این یک سال اخیر که نفت ۷۵ در صد از کل قیمت خود و صد در صد آنچه را در مدت ۵ سال به دست آورده بود را از دست داد عرضه و تقاضا این چنین تغییر کرده ؟

یک نمونه دیگر فاندامنتالی : قیمت طلا از اواخر ۱۹۹۹ به مدت ۸ سال افزایش یافت اگر به همان گوگل و همان گزارشهای علت و معلولی مراجعه شود میتوان دید که چند علت که گویا اصل و آیه بودند به عنوان توجیه و یا استدلال برای افزایش قیمت طلا مرتب تکرار میشد . طلا بالا رفت چون نفت بالا رفت . طلا بالا رفت چون دلار پائین آمد یا یورو بالا رفت . طلا بالا رفت چون شاخصهای سهام بالا رفتند . طلا بالا رفت چون هند و چین رشد اقتصادی ۱۰ درصدی دارند . پس در سه چهار ماه اخیر که همه آن نقاط قوت طلا خراب و خرابتر شدند چه شد که طلا تا به اینجا آباد و آبادتر شده و قیمت طلا درست عکس آن آیه ها حرکت کرد ؟ تازه دو تا فاندامنتال تازه و هم زمان و ظاهرآ یا واقعأ ناسازگار هم در بازار طلا به چشم میخورد . از طرفی گزارشهای فراوانی وجود دارد که تقاصا برای طلا زیاد شده و این هم نمونه ها :

"Bullion Sales Hit Record In Stampede To Safety. Inflows into the world's largest gold-backed exchange traded fund surged to all-time high in January… amid renewed fears about the health of the global financial system." Financial Times

"…Known for its durability during a slowing economy, gold prices and sales have been steadily rising." AP

"Gold Rush: Investors are buying gold… rather than looking for a quick

gain. This is a new round of safe haven buying." Bloomberg

تا مدتی پیش میگفتند چون اقتصاد دارد رشد میکند وضع مردم بهتر میشود و بیشتر طلا میخرند و قیمت بالا میرود و حالا میگویند چون اقتصاد خراب شده مردم بیشتر طلا میخرند و قیمت بالا میرود ! از جانب دیگر واردات هند که بزرگترین مصرف کننده طلای جهان میباشد در سال گذشته میلادی نود درصد کاهش داشته وهندی ها و بسیاری ازمصرف کنندگان طلای موجود خود را هم دارند میفروشند . چه جوری میشود این فاندامنتال ها را باهم آشتی داد ؟

رشید دمهری

چه خواهد شد ؟

iran-asha — Sun, 30 Nov 2008 19:22:18 GMT

چه خواهد شد ؟

یکشنبه ۱۰ آذر ۱۳۸۷ ۳۰ نوامبر ۲۰۰۸

در یکی دو ماه اخیر بیشتر مردم ، تحلیل گران و مقامات مسئول کشورها دچار سردرگمی یا اختلاف نظر کم سابقه ای شده اند . اقتصاد جهانی به کدام سمت خواهد رفت ؟ تورم inflation در پیش خواهد بود یا کاهش یکساله اخیر deflation ادامه خواهد یافت ؟ بحران کنونی اقتصادی و بانکی منجر به درگیریهای گسترده سیاسی و نظامی و یا گسترش تروریسم خواهد انجامید ؟ آیا خرابی اقتصادی به انواعی از ناآرامی یا شورشهای اجتمائی چه در کشورهای بزرگ مثل آمریکا و اروپا و چین و یا سایر کشورها مثل ایران و غیره منجر نخواهد شد ؟ روند کنونی جهانی شدن به مسیر پیشرونده خود ادامه خواهد داد یا دچار عقب گرد خواهد شد و کشورها سیاست حمایت گرائی از خود یا protectionism را در پیش خواهند گرفت ؟ شاخصهای سهام شاهد دور تازه ای از بهبود دراز مدت خواهند بود یا از اینکه هستند خرابتر خواهند شد ؟

در حقیقت از سال ۲۰۰۱ و به دنبال سقوط شاخصهای عمده سهام در جهان و بویژه کاهش ۸۰ درصدی شاخص سهام نزدک دولت آمریکا و سایر رفقا شروع کردند به پائین آوردن شدید نرخ بهره و فراهم کردن انواع وامها و تسهیلات که مانع رکود اقتصادی و سقوط بیشتر قیمتها شوند . آن اقدامات چند سالی موثر جلوه کرد غافل از اینکه در عمل به بزرگتر شدن بهمن هائی کمک میکرد که هم اکنون یک یا چندتای آن از سنگینی خودشان و بدون تحریک عوامل خارجی ، نظیر جنگ یا حادثه مهم تروریستی ، سقوط کرده اند . در آن سالها به غیر از دلار آمریکا قیمت همه چیز بالا رفت و در این میان مسکن ، نفت ، فلزات قیمتی و صنعتی و مواد غذائی گوی سبقت را از سایرین ربودند . ظاهرآ همه کارها روبراه شده بود تا اینکه از حدود یک سال پیش ورق به تدریج برگشت و به سقوط دو سه ماه اخیر ، به ویژه در مورد بانکها و بازارهای مالی بزرگ جهان که در بسیاری ابعاد در ۸۰ سال اخیر بیسابقه بوده ، منجر شد .

این بار همه کشورهای مهم جهان با همه زرادخانه خود متحدآ و با عزم جزم به مقابله شتافتند . چندین و چند گردهمآئی در اینجا و آنجا برپاساختند و سخنان یکسان و دلگرم کننده بر زبان راندند . شاید برای اقتصاد جهانی بیمار یا بیش از ظرفیت باد شده روش گفتار درمانی را شفا یا مسکنی میدانند که مانع سنکوب کردن آن میشود . به هر صورت مآموران امداد همان ابزار و روشهای سابق خود را با قدرتی دو یا ده چندان به کار گرفته اند . همه نرخ بهره را یک بار یا چند بار پائین آورده اند و میاورند . تزریق پول و وام ظاهرآ پایانی ندارد هرچند که ماهیت و مبنای این پولها پنهان نگه داشته میشود . انواع تزریقات اخیر آمریکا تاکنون به یکهزار و سیصد میلیارد دلار رسیده . کشور چین هم نرخ بهره راپائین آود و هم حدود ششصد میلیارد دلار به بازار پمپ کرد . ژاپن و اروپا و انگلستان و روسیه و سایر شرکای عمده هم از این کارها فراوان کرده اند و بنا دارند باز هم ادامه دهند و ظاهرآ اعتنتائی هم به پیامد های احتمالی آن ندارند .

در این وضعیت که رهبران مصمم هستند جلو حرکت طبیعی بازارها ( که البته خودشان هم جزئی از بازار هستند ) را بگیرند ، معامله گران بازارها دچار ابهام ، دودستکی و چند دستگی شده که : بعد از این چه خواهد شد ؟ آیا این پولهای نجومی که تزریق شده و از قرار معلوم بیشتر هم خواهد شد چه بر سر قیمت ها خواهد آورد ؟ دلار آمریکا دوباره ضعیف خواهد شد و اینبار شدیدتر از سابق ؟ قیمت نفت و طلا و بقیه مواد اولیه مجددآ سر بالائی خواهند رفت و از اوج یکسال پیش هم خواهند گذشت ؟ ظاهر مسئولین بنای این را دارند که جلو رکود یا recession را بگیرند و یا مانع از فروغلتیدن به کسادی شدید depression شوند و دوباره اعتماد را به بازار برگردانند . این هدف را بارها به زبان آورده اند . عملی شدن این خواسته بدون تورم مجدد و پرشتاب شدنی است ؟ و این سخنان عزم آقای بن برنانکی رئیس بانک مرکزی آمریکا را میرساند :

we will not stand down until we have achieved our goals of repairing and reforming our financial system, and thereby restoring prosperity to our economy

ولی آنها موفق خواهند شد ؟ تا چه زمانی و به چه قیمتی ؟ یا اینکه اصلأ موفقیتی در کار نخواهد بود ؟و یا اینکه بازار مسیر خود را خواهد پیمود صرف نظر از اینکه اراده و خواست مرد م و یا بزرگان چه باشد ؟

رشید دمهری