سرانجام ِ انباشت وام ها ؟

 

یکشنبه  ۲۵ آذر  ۱۳۸۶    ۱۶ دسامبر ۲۰۰۷

در چند ماه اخیر به ویژه در آمریکا موضوع اعتبار یا Credit   ، که در واقع جایگزینی  امروزی و قابل پذیرش تر از همان کلمه قرض یا  Loan   میباشد ،  موجب نگرانی خاص و عام شده بطوری که همه مردم و نمایندگان مجلس و مقامات سیاسی و اقتصادی آن کشور به تکاپوی رفع مشکل افتاده اند .

و این هم تازه ترین اقدام بانک مرکزی آمریکا  http://www.federalreserve.gov/newsevents/press/monetary/20071212a.htm

 طبق این بیانیه از این هفته بانک مرکزی آمریکا مبلغ چهل میلیارد دلار به اصطلاح به بازارها تزریق میکند که در حقیقت با گرفتن وثیقه برای مدت نسبتأ کوتاهی قرض میدهد .  ضمنأ مبلغ ۲۴ میلیارد دلار در اختیار بانکهای مرکزی اروپا ، انگلستان ، کانادا ، و سوئیس قرار داده که کمبود دلار در آن مناطق را تأمین کنند .  یعنی این بار کار به جائی کشیده که ضرورت بسیج جهانی برای مقابله با خطر کمبود دلار نقدی احساس شده .  در این رابطه به چند نکته مهم اشاره میکنم تا علاقه مندان به تحقیق بیشتر با جستجو در گوگل اطلاعات بیشتری بدست آورند :

  • the three-month LIBOR rate  نرخ بهره دلاری است که بانکهای بزرگ در لندن برای مدت سه ماه به یکدیگر قرض میدهند . در حالی که نرخ بهره پایه در آمریکا ۲۵/۴ و نرخ بهره اوراق قرضه سه ماهه امریکا   the three-month  Treasury bill  حدود ۳ درصد میباشد  ،  نرخ بهره وامی که بانکها به یکدیگر میدهند  LIBOR rate  در حال حاضرحدود ۵ درصد میباشد .

این به معنی کمبود دلار نقدی و عدم تمایل بانکها به دادن وام میباشد و بیانیه فوق اقدامی است برای کاهش این فشار و آرام کردن جو به ویژه در شب عید سال نو میلادی .

  • دلار نقدی  Cash  موجود در جهان حدود ۵ تا ۱۰  در صد پولی است که قرض داده شده .  جالبتر اینکه بررسی شود که حجم عظیم دلاری را که وام دهندگان قرض داده اند دارای پشتوانه بوده یا نه و به بیان بهتر چیزی وجود داشته که قرض بدهند ؟
  • بیش از دو ملیون آمریکائی به خاطر افزایش نرخ بهره وام مسکن در حال از دست دادن خانه های خود هستند .  و آنها که قادر به پرداخت اصل وفرع منازل خود هستند جز ضرر حاصلی نمیبرند زیرا هم نرخ بهره افزایش یافته و هم قیمت منزل در حال پائین آمدن است و این به تصور من هنوز آغاز ماجرا است .  

جان کلام اینکه در حال حاضر وام دهندگان نگران وام دادن بیشتر هستند و وام گیرندگان هم از رفتن به زیر بار قرض بیشتر واهمه دارند .

 به واقع دو جریان در حال کشمکش هستند :

یکی رفتار طبیعی بازار که گرایش به این دارد که وامهای نسبتأ بی حساب کتاب  چند سال اخیر را تا حدی برگشت دهد تا  بازار وام و نقدینگی وضعیت بهتری به خود بگیرد .

جریان دیگر بخشهائی هستند که تحول فوق را به زیان خود میبینند زیرا یکی از عواقب اصلاح بازار وام  کاهش بیشتر قیمت مسکن ، شاخصهای سهام و بسیاری دیگر منجمله نفت و طلا وغیره و افزایش  ارزش دلار خواهد بود .  درچند ماه اخیر سرکتها و مراکز مالی  بزرگ که برخی از آنها دچار زیانهای سنگین یا ورشکستگی شده اند فشار شدیدی به مقامات سیاسی و اقتصادی آمریکا وارد کرده و میکنند که هرطور شده و به هرقیمتی جلو این قضیه را بگیرند و نگذارند کنترل از دست همه خارج شود .

اگر کوششهای این بخش در این مرحله  موثر واقع  شود ، امکان دارد که روند کاهش قیمت مسکن تا حدودی آرام شود و قیمت شاخصهای سهام و حتی نفت و طلا و بسیاری کالاهای دیگر هم مجددأ افزایش یابند و ارزش دلار آمریکا هم دوباره کاهش یابد .

اگر چنین شود به تصور من کار  در مرحله بعد به جائی خواهد کشید که دیگر هیچ مسکن و تزریقی و هیچ اقدام  بشری دیگر کارساز نبوده و قادرنخواهد بود جلو قدرت پاکسازی کننده طبیعت بازارها را بگیرد . 

رشید دمهری

 Rashid Demehri